jan at

[ja:n]

  1. Adamyň psihiki içki dünýäsi, onuň aňy, duýgy-düşünjesi we ş. m.

    • Aýdan sözi lezzet berdi janyma, Oka! -- diýdi, men okaýyn, atam jan! (A. Kekilow, Saýlanan eserler)

  2. Adama, haýwanlara dirilik berýän ruh.

  3. Söýgi, gadyr bildirilip aýdylýan söz.

    • Hawa, Illi jan, men Kislowodskide edil çaga pişigiň güni ýaly gün gördüm. (N. Pomma, Taýlak hyzzyn)

  4. Sany görkezilende «adam» sözüniň deregine ulanylýan söz, kişi.

    • Olar bäş jandy.

  5. Ýürekden syzdyrylyp aýdylýan jogap sözi.

    • Jan, sesiňe döneýin!

jan alyp, jan bermek

Gazaply söweş alyp barmak, gyryp-gyrlyşmak.

  • Söýgüni jan alyp, jan berilýän günlerde duýup galdym. (A. Gowşudow, Eserler)

jan bermek

Aradan çykmak, ölmek, gurban bolmak.

  • Gyrat Göroglynyň baş ujunda çabalanyp jan berdi. («Görogly» eposy)

  • Iwan Petrowiç meniň elimde jan berdi. (A. S. Puşkin, Saýlanan eserler)

jan çekmek

Bir zadyň ugrunda yhlas bilen zähmet çekmek, bir işi bitirmek üçin çalyşmak, dyrjaşmak.

jan emgemezlik

Janyňy gynamazlyk, janyňa dözmezçilik etmek, gowy zähmet çekmezlik.

jan etmek

seret jan çekmek

  • Men onuň gözüne görünmezlige jan edýärdim.

jan paralamak

Gaty yhlas etmek, üstünde janyňy bermek.

  • Bir zady etdirjek bolup jan paralamak.

jan sany

Adam sany, maşgala agzalarynyň sany.

jana kast edip işlemek

Gereginden köp işläp, jana kast etmek.

jana kast etmek

  1. Birini öldürmek ýa-da şol maksat bilen janyna şikes ýetirmek.

  2. Öler ýaly işlemeklik, ýadawlygy bilmän, zor işlemeklik.

jandan geçmek

seret janyňy gurban etmek

jany aram tapmak

Ynjalmak, rahatlanmak.

  • Üýşüp ýatan telegrammalara gözi düşüp, jany aram tapdy. («Zähmet gahrymanlary»)

jany çykmak

Ölmek.

jany-dili bilen

Tüýs ýürekden, bar güýji bilen, jany we ýüregi bilen.

  • Ol jany-dili bilen gürrüň berdi.

janyna degmek

Ýiti, güýçli, gaty täsir etmek.

janyna ot salmak

Howsala salmak, gynandyrmak, ynjalyksyzlandyrmak.

janyny jähenneme ibermek

Öldürmek.

janyny ýakmak

Gaty käýindirmek, zeýrendirmek.

janyň agyrmak

seret janyň ýanmak

  • Jany agyrmaýanyň ýanynda, başym agyrýar diýme. (nakyl)

janyň ujy

Rahat, gowy, hezil.

janyň ýanmak

Agyr degmek, otrisatel täsir etmek.

janyňy gurban etmek

Watan ýa-da bir gowy görýän zadyň, adamyň ugrunda özüňi heläk etmek, gurban bolmak, ölmek.

  • Ol biziň üçin janyny gurban etdi. (B. Pürliýew, Ilkinji gün)