boýun

  1. Anatomiýa Bedeniň kelle bilen göwräni birleşdirýän bölegi.

    • Boýunlarynda ýaglyjak, bir eýjejik, bir geňji. (A. Kekilow. Saýalanan eserler)

    • Beýlekisi bolsa boýny bokur uzyn adamdy. (N. Pomma, Taýlak hyzzyn)

    • Düýe öz boýnunyň egrisini bilmän, ýylana egri diýermiş. (nakyl)

  2. Küýze, çüýşe ýaly gap-gaçlaryň agzynyň inçelýän ýeri.

    • Boýny uzyn çüýşe.

  3. Geýim-gejimiň kellä geýdirilýän ýeri, ýakasy.

    • Köýnegiň boýny giň bolýar.

  4. Jogapkär.

    • Onuň şeýle etmejegine men boýun.

Ýazuw düzgüni

Soňuna çekimli sese başlanýan goşulma goşulanda, ikinji bogundaky dar u çekimlisi düşürilip ýazylýar. Menlik ýöňkemaniň -um, -umyz, senlik ýöňkemäniň -uň, -uňyz goşulmalary goşulýar.

Meselem boýun - boýnum, boýnuň, boýny.

boýna syrtmak salmak

  1. Syrtmak edip daňmak;.

  2. Biriniň ygtyýaryny doly suratda ele almak.

boýnuna goýmak

Subut etmek.

  • Men Aýgülüň boýnuna goýýaryn. («Sowet edebiýaty» žurnaly)

boýnuny sogurmak

Öldürmek.

boýny buruk

Göwni kem, göwni synyk, tukat.

boýny çapgy ýassygy ýaly bolmak

Gaty semremek, ýognamak (adam hakda).

boýun almak

  1. Özüň baradaky bir zadyň hakykydygy, dogrudygy bilen ylalaşmak.

    • Men ýalňyşymy boýun aldym ahyry. («Sowet edebiýaty» žurnaly)

  2. Bir işi, ýumşy ýerine ýetirmäge wada etmek, söz bermek.

    • Paşçy, bulary alyp gitmesek, işimiz ýol almaz, bular ähli işi bitirmegi boýun aldylar. (A. Gowşudow. Mähri-Wepa)

boýun bolmak

  1. Bir zadyň ýerine ýetirilmegini öz üstüňe almak.

    • Men çagalaryň okuwdan galmajagyna boýun boldum;.

  2. Garaşly bolmak, tabyn bolmak, boýun egmek.

    • Lap etmeýän, ol bir belli çeperdi. Çeperler hem oňa bolardy boýun. (N. Pomma, Saýlanan eserler)

boýun burmak

  1. Bir zat üçin ötünç soramak, ýalbarmak, birinden bir zat dilemek.

    • Täleýiň ters gelip, egildi güýjüň, Dyza çöküp boýun burarsyň indi. (Ata Salyh, Saýlanan eserler)

  2. Birine garaşly, bagly bolmak.

    • Lepbeý diýip baýa boýun burardy. (N. Pomma, Saýlanan eserler)

boýun egmek

  1. Tabyn bolmak, boýun bolmak, gulak asmak.

    • Çöller bize boýun egip, Orun berer giň şähere. (N. Omadow, Wagt Güneşi)

    • Karara boýun egmek islemeýän jenaplara üns bermäge wagt ýetdi. (A. P. Çehow, Saýlanan eserler)

  2. Biriniň aýdany bilen razylaşmak.

boýun gaçyrmak

seret boýun towlamak

  • Soň yzyna uçup gelen kepderileri eýelerine gaýtaryp bermekden boýun gaçyrýar. («Tokmak» žurnaly)

  • Gyz alyp gaçanyň ters yzyny yzarlamakdan yzçy boýun gaçyrdy. (B. Kerbabaýew, Aýgytly ädim)

boýun synmak

seret boýun egmek

boýun towlamak

Boýun gaçyrmak, biri işi ýerine ýetirmekden dänmek, etmejek bolmak.

  • Men bu ýagdaýdan boýun towladym. («Tokmak» žurnaly)

  • Men beýle binamysçylygy edip bilmen, näme bolsam ýoldaşym bilen bile bolaryn -- diýip, Pýotr taşlap gitmekden boýun towlady. (A. Gowşudow, Eserler)

boýun towlamak

seret boýun towlamak

  • Eziz olaryň hemmesinden boýun toglady. (B. Kerbaöbaýew, Aýgytly ädim)

gaz boýun

Owadan, uzyndan ak boýunly.