çalmak işlik

  1. Çalgy daşyna süýkäp ýiteltmek.

    • Ussa asylgy duran gaýşa bir-iki gezek päkisini çaldy.

  2. Saz etmek, saz guralynda bir heňi ýerine ýetirmek.

    • Jigitler saz çalyp, aýdym aýdýardylar. (B. Kerbabaýew, Aýgytly ädim)

    • Ýetginjek sazandarlar dutarlaryny sazlap çalmaga başladylar. (A. Gowşudow, Köpetdagyň eteginde)

  3. Urmak, kakmak.

    • Annaguly ýabynyň gapdalyna ýüp bilen çalanyny özi-de duýman galdy. (A. Durdyýew, Saýlanan eserler)

    • Men hem, elbetde, ony çalasym ýok weli, ýöne, Aýgül, ajysy bolmadygyň süýjüsi bolmaz. («Sowet edebiýaty» žurnaly)

  4. Suwuklyk bilen üstüni örtmek, sürtmek.

  5. Bogazyny kesmek, damagyny kesip, kellesini aýyrmak.

    • Ýeri indi bu näme gerek, näme Kelje ol ýerde munuň bilen güýlüngi goýnuň damagyny çalar öýdýärmiň? ! -diýdi. (A. Gowşudow, Mähri-Wepa)

  6. Ildirip berkitmek, düwmek, daňmak, oramak.

    • Alnyna täzeje ýaşyl seçeklini bir çalyp, Altyn gyz gelýärdi. (A. Durdyýew, Saýlanan eserler)

agzyna çalmak

seret agyz

  • Süýdüň içine çörek owuntyjaklaryny gardy-da, güjükleriň agzyna çalyp başlady. («Mydam Taýýar» gazeti)

arkasyny çalmak

Arkasyny tutmak, biriniň tapadyny tutmak.

çapak çalmak

seret çapak1

diş çalmak

seret diş

  • Annaguly gözüni açman: -- Hümm... bolýa-bolýa! -- diýip, dişini bir-iki ýola çalan boldy-da, beýlesine agdarylyp ýatdy. (A. Durdyýew, Saýlanan eserler)

döw çalmak

seret döw2

  • Neme jan, bugün saňa ne döw çaldy?! («Pioner» žurnaly)

gelen yzyňy ýel çalmaka!

Köp wagt geçmänkä, tiz wagtyň içinde, çalt.

  • Puluňy ýygna-da, gülberiňi göterip, gelen yzyňy ýel çalmanka gaýt! (N. Pomma, Taýlak hyzzyn)

kirpigiňi çalmazlyk

Hiç ýatmazlyk, uklamazlyk, irkilmezlik.

  • Gijesine kirpikli garagyny çalmazlygyna höküm edipdir. (Myraly)

yz çalmak

seret yz

  • Şeýle çaldym işe gaýdan yzyny. (N. Pomma, Goşgular)

ýel çalmak

seret ýel

  • Ýel çalsa ölenler gulaç saçlaryň, Ýylgyrsaň ýalpyldar sadap dişleriň. (A. Kowusow, Ilkinji Söýgi)

ýüzüni ýere çalmak

seret ýüz1

  • Şirin biziň ýüzümizi ýere çalyp çykyp gidipdir. (N. Saryhanow, Saýlanan eserler)